شماری از کارشناسان امور کشاورزی، اقتصادی و محیطزیستی در غور، در گفتوگو با رادیو سرحد میگویند که تغییرهای اقلیمی، بر پایداری و رونق کشاورزی در این ولایت تأثیر گذاشته است. عبدالظاهر توانا، کارشناس امور کشاورزی، میگوید که کاهش محسوس بارندگیها در چند سال گذشته، تأثیرهای منفی گستردهای بر محیط زیست، فرآوردههای کشاورزی و وضعیت معیشتی باشندگان غور گذاشته است.
او، میافزاید: «نباتاتی را کشت کنند که در مدت کمی حاصلخیر باشد؛ نباتاتی را کشت کنند که در مقابل خشکسالی مقاومت داشته باشد؛ نباتاتی را کشت کنند که در مقابل آفتاب سوزان و سردی بیش از حد مقاومت داشته باشد و آبهای باران را ذخیره و در مزارع خود استفاده کنند و نگذارند که آب باران از پیش آنها بیهوده مصرف شود به ویژه در غور در فصل بهار فراوان است.»
از سوی دیگر، عبدالقدوس هدایت، سخنگوی ریاست حفاظت محیط زیست غور، با اشاره به آثار شدید تغییرهای اقلیمی بر منابع طبیعی میگوید که بارانهای غیرموسمی، گرمای شدید و استفادهی بیرویه از چراگاهها، سبب فرسایش خاک و ازبینرفتن پوشش گیاهی شده و به محصولات کشاورزی نیز آسیب رسانده است.
او، میافزاید: «بارشهای غیرمؤثر و نامنظم باعث خشکشدن زمینها، چاهها و جویها شده و منابع آبی به شدت کاهش یافته است. در کنار خشکسالی، بارشهای سنگین و کوتاهمدت باعث شستهشدن خاک سطحی و تخریب زمینهای زراعتی میشود. گرمای شدید و استفادهی بیرویه از چراگاهها منجر به ازبینرفتن پوشش گیاهی و در نتیجه تشدید فرسایش خاک شده؛ یعنی نبود سیستمهای آبیاری مؤثر و بهرهبرداری سنتی از منابع آبی باعث کاهش سطح آبهای زیرزمینی شده است.»
با این حال، کارشناسان مسائل اقتصادی، به این باور اند که بحران تغییرهای اقلیمی نه تنها بخشهای کشاورزی و محیط زیست را زیر تأثیر قرار داده، بل اقتصاد محلی غور را نیز با چالشهای جدی روبهرو کرده است.
اورانوس عارفی، کارشناس مسائل اقتصادی، تأکید میکند که برای کاهش اثرات منفی این بحران، نیاز فوری به برنامهریزی دقیق، سرمایهگذاری در زیرساختهای زراعتی، ترویج شیوههای نوین کشت و تقویت توانمندیهای تخنیکی و مالی کشاورزان وجود دارد.
او، میگوید: «بارانها شدت پیدا میکند یا کاهش مییابد و باعث این میشود که زمینها به صورت درست حاصلخیزی نداشته باشند و این باعث افزایش قیمتها میشود. بازار ثبات خود را از دست میدهد؛ همچنان قدرت خرید مردم کمتر میباشد و مردم درآمد زیادی ندارند و راهحل آن این است که باید برنامهریزی دقیق و همچنان حمایتهای دولت با استفاده از تکنولوژیهای جدید در کشاورزی داشته باشیم تا این که بتوانیم ما سالانه محصولات خود را ذخیره و قیمتها را در بازار کنترل کنیم.»
گفتنی است که در سالهای پسین غور همانند بسیاری از مناطق افغانستان، با پیامدهای نگرانکنندهی تغییرهای اقلیمی دستوپنجه نرم میکند؛ پدیدهای که نه تنها بر ساختار محیطزیستی این ولایت سایه افکنده، بل امنیت غذایی، درآمد و آیندهی معیشتی هزاران خانوادهی کشاورز را نیز تهدید کرده است. کاهش بارندگیها، خشکسالی، فرسایش خاک و ازبینرفتن پوشش گیاهی، از مهمترین چالشهایی اند که امروز کشاورزان غور را با ناامیدی و سردرگمی روبهرو کرده است. کارشناسان هشدار میدهند که اگر برای مدیریت این بحران اقدامات عاجل صورت نگیرد، پیامدهای آن گستردهتر خواهد شد.
نویسنده: معروف سیدی
