در گوشهای از غور، جوانی با دستان هنرمندش جان تازهای به خطهای کهن میبخشد؛ خطهایی که نه تنها واژهها، بل تاریخ، فرهنگ و هویت یک سرزمین را روایت میکنند. او با عشق و پشتکار، هنر خوشنویسی را از کودکی آموخته و امروز این میراث ارزشمند را به دهها جوان دیگر آموزش میدهد.
این جوان غوری میگوید شیفتگیاش به خوشنویسی از سالهای کودکی آغاز شده و با سالها تمرین و ممارست توانسته است به گونهی حرفهای بر این هنر مسلط شود. تسلط او بر سبکهای گوناگون خوشنویسی، از نستعلیق ظریف گرفته تا ثلث باشکوه و کوفی اصیل، آثاری پدید آورده که نگاه هر بینندهای را مجذوب میکند.
«بعضی از نمونهخطهایی که این جا میبینید خط شکستهی نستعلیق است، این یکی خط ثلث است و این هم خط کوفی که به نام خط شبکهای هم یاد میشود.» او از خطهایی سخن میگوید که با دستان خودش شکل گرفته؛ آثاری که هر کدام حاصل سالها تلاش، تمرین و دلبستگی عمیق به هنر خوشنویسی اند. به گفتهی او، هر سبک خوشنویسی ویژگیها و دشواریهای خاص خود را دارد و رسیدن به مهارت در آن نیازمند صبر، دقت و تمرین مداوم است.
این هنرمند بشیراحمد فایق نام دارد؛ جوانی که آموزش خوشنویسی را نزد آموزگاران باتجربه در هرات و ایران فرا گرفته است. او میگوید بیش از ۱۷ سال است که در ولایتهای مختلف، به ویژه غور، به آموزش این هنر مشغول بوده و هنرآموزان بسیاری را پرورش داده است. «در هرات، زمانی که در دارالحفاظ درس میخواندم، علاقهام به خوشنویسی شکل گرفت. بعدتر به ایران مهاجر شدم که خود منبع بزرگ هنر و فرهنگ است و در آن جا نیز برخی سبکها و درسها را دنبال کردم. اکنون حدود ۱۷ یا ۱۸ سال میشود که در افغانستان، در ولایتهایی چون غور، کابل و هرات تدریس میکنم و نزدیک به سه سال نیز در انجمن خوشنویسان هرات آموزگار بودم.»
او تأکید میکند که هدفش تنها خلق آثار هنری نیست، بل میخواهد این هنر اصیل را به نسل جوان منتقل کند تا خوشنویسی در غور زنده بماند و بیش از پیش رشد کند.
وقتی قلم را به دست میگیرد، تمام تمرکزش در حرکت آرام و حسابشدهی آن خلاصه میشود. خطهایش ساده اما چشمنواز اند؛ خطهایی که نه تنها نگاه، بل ذهن و روان بیننده را آرام میکند. «هنر چیزی است که انسان را از بسیاری مشکلات روانی دور نگه میدارد. وقتی به کار هنری مصروف میشوی، دغدغههای زندگی را فراموش میکنی و آن چه در ذهن و تخیلت داری، تلاش میکنی روی کاغذ یا دیوار بروز بدهی و با مردم شریک بسازی.»
بشیراحمد فایق، اکنون یک کارگاه آموزشی در شهر فیروزکوه، مرکز غور دارد. او در کنار آموزش خوشنویسی و لوحهنویسی، به آموزش نقاشی، رسامی و حتا تدریس زبان انگلیسی نیز میپردازد و دهها جوان را در این بخشها آموزش میدهد.
این هنرمند جوان میگوید هر چند علاقهمندی جوانان به یادگیری هنرها، به ویژه خوشنویسی، نسبت به گذشته کاهش یافته است؛ اما او با تمام توان تلاش میکند این هنر را به دیگران منتقل و زمینهی تداوم آن را فراهم کند.
در همین حال، شماری از هنرآموزان او میگویند که پیش از آمدن به این آموزشگاه، با اصول و قواعد نگارش آشنایی نداشتند، اما اکنون توانسته انواع خطها را بیاموزند و آثار زیبایی خلق کنند.
سیدعلم، یکی از هنرآموزان در این کارگاه خوشنویسی میگوید: «در سه هفته خیلی چیزها آموختیم. قبلاً اصلاً قانون و قواعد خط را نمیفهمیدیم، اما حالا خط ما بسیار بهتر شده است.»
محمدگل لیاقت، دیگر هنرآموز میگوید که در مدت کوتاهی مهارتهای زیادی را در بخش خوشنویسی آموخته است. «خط نسخ را آموختم و کمکم خط نستعلیق را هم یاد گرفتم. علاقهی شخصیام باعث شد این هنر را ادامه بدهم.»
مسئولان ریاست اطلاعاتوفرهنگ غور با قدردانی از تلاشهای هنرمندانی چون بشیراحمد فایق، بر پشتیبانی از فعالیتهای هنری و آموزشی تأکید میکنند.
عبدالحی زعیم، رییس اطلاعاتوفرهنگ غور، میگوید: «ما همواره با خوشنویسان و خطاطان غور همکاری داشتهایم و از آنها حمایت کردهایم. آثار شان را به وزارت اطلاعاتوفرهنگ فرستادهایم و در آینده نیز تلاش میکنیم در حد توان از فعالیتهای شان پشتیبانی کنیم.»
در کارگاه کوچک بشیراحمد فایق در فیروزکوه، صدای آرام نی هنوز شنیده میشود؛ صدایی که میان سکوت کاغذ و تمرکز هنرمند، خطهایی را متولد میکند که ریشه در گذشته دارند و چشم به آینده دوخته اند. خوشنویسی برای بشیراحمد فایق تنها یک هنر نیست، راهی است برای زنده نگهداشتن فرهنگی که با هر حرکت قلم، دوباره نفس میکشد.
نویسنده: سیدمعروف سیدی
